Buxusmot, het einde van de Buxus in Nederland?
Bron informatie NVWA.

Geachte tuinliefhebber,

in steeds meer delen van Nederland zie je Buxushagen en -planten in een zeer slechte conditie. Deze Buxusplanten zijn vaak het slachtoffer van de explosieve toename van een invasieve exoot, de rupsen van de buxusmot (Cydalima perspectalis). De buxusmot komt oorspronkelijk uit Azië (Japan, Zuid-Korea, China). Sinds 2006 komt de mot in Europa voor De rupsen van de buxusmot veroorzaken enorme schade aan buxusstruiken.

Grote vraag is of deze rups voldoende kan worden bestreden en daarmee de Buxus kan worden gered. Op deze pagina treft u informatie aan over hoe u aantasting van planten door deze rupsen herkent, en hoe u de rupsen het best kunt bestrijden.

De buxusmot

De buxusmot, Cydalima perspectalis, komt van oorsprong uit Azië. In Europa werd de mot voor het eerst gevonden in 2006, in Duitsland, en in 2007 in Nederland. De buxusmot is een invasieve exoot die zich heeft verspreid over grote delen van Europa. De mot komt inmiddels voor in meerdere delen van Nederland, en breidt zich nog steeds uit. Rupsen van de buxusmot brengen flinke schade toe aan buxusplanten. Tijdens het hele groeiseizoen vreten ze de planten aan. Zonder bestrijding sterven de planten uiteindelijk af.
In Nederland ontwikkelen zich twee generaties per jaar. De eerste generatie vlinders vliegt in juni/juli en de tweede generatie in augustus t/m oktober. Na een warme winter of na een warm voorjaar zijn de eerste vlinders al eind mei te vinden; bij een warme herfst kunnen ze tot in november worden gezien. De vlinders leven ongeveer 8 dagen. In die tijd zetten ze hun eitjes in kleine groepjes af, meestal aan de onderzijde van het blad. Bij 20 °C duurt de ontwikkeling van ei tot pop circa 26 dagen. In oktober gaan de rupsen in winterrust in een cocon die tussen de bladeren van de buxusstruik is gesponnen. Vroeg in het voorjaar worden de rupsen weer actief en vreten ze verder aan de buxus tot ze verpoppen. Het popstadium duurt zo’n 14 dagen.
Herkenning

De mot heeft een spanwijdte van ongeveer 4 cm en is daarmee vrij groot. Naast de gewone witte vorm met bruine rand bestaat er een veel zeldzamere, vrijwel geheel bruine vorm.
Eitjes

De eitjes worden in de vorm van platte eipakketjes afgezet aan de onderzijde van het blad. Ze zijn in eerste instantie geelgroen van kleur. Vlak voordat de rupsjes uit het ei komen, wordt het zwarte kopje in het eitje zichtbaar.
Rupsen

De jonge rupsjes zijn vuilgeel van kleur en ongeveer 2 mm groot. Na enkele dagen krijgen ze bruine lengtestrepen; ze zijn dan ongeveer 5 mm groot. Oudere rupsen zijn felgroen met een zwarte kop en krijgen een patroon van zwarte stippen en zwarte en lichte lengtestrepen. De volgroeide rups wordt zo’n 4 cm groot
Schadebeeld

De rupsen kunnen het hele jaar aangetroffen worden. In de winter zijn ze echter in een rustfase en zitten ze in een stevige cocon diep in de struik. Ze zijn dan lastig te vinden. Poppen en vlinders zijn van ongeveer begin juni tot eind oktober aanwezig. Het schadebeeld is het hele jaar zichtbaar in de vorm van dode blaadjes, kale takjes en spinsel.
Omdat de rupsen wegkruipen in de plant, waar ze ook verpoppen, is het schadebeeld bij geringe aantasting lastig te zien. Bij pas geknipte planten en haagjes vallen de symptomen het meest op, vooral aan de zijkanten en onderaan de struik. Opvallende symptomen zijn dode en aan elkaar gesponnen blaadjes en ‘bladskeletten’: blaadjes waarvan alleen het randje nog over is.

Bij nader onderzoek zijn dan spinsels te zien met grauwgroene uitwerpselen en eventueel een rups of pop erin. De pop bevindt zich in een stevig gesponnen cocon. Vaak vind je in het spinsel ook de pikzwarte kopkapsels van de jongere rupsenstadia terug. Bij grotere hoeveelheden rupsen treedt uiteindelijk kaalvraat van de volledige plant op.

Bestrijdingsmogelijkheden voor particuliere tuineigenaren

Zonder bestrijding nemen de aantallen rupsen in de loop van de zomer sterk toe. Controleer de buxus daarom al in het voorjaar op rupsen en begin zonodig direct met bestrijding. Blijf daarna regelmatig controleren omdat herbesmetting vanuit de omgeving het hele groeiseizoen kan plaatsvinden. Ook het volgend jaar kan de buxusmot vanuit de omgeving de planten weer besmetten.

Tips voor handmatige bestrijding
• Verwijder zoveel mogelijk grote rupsen en poppen met de hand. Door tegen de planten te slaan of te schudden valt een deel van de rupsen er vanzelf uit. Zoek verder goed in de plant naar achtergebleven rupsen en knip de spinsels weg. Herhaal dit om de paar weken.
• Verwijder zwaar aangetaste struiken volledig of knip ze zo laag mogelijk af.
Voer afgeknipte takken en verwijderde struiken af in een goed afgesloten zak of container.

Desgewenst kunt u ook bestrijdingsmiddelen gebruiken. Er zijn voor particulieren verschillende middelen tegen rupsen in de handel. De Plantenmarkt kan u informeren over geschikte middelen voor bestrijding van de buxusmot. Gewasbeschermingsmiddelen die een combinatie van verschillende werkzame stoffen hebben, zijn het meeste effectief bij het bestrijden van de rupsen.

Tips voor behandeling met gewasbeschermingsmiddelen

• Zorg ervoor dat de rupsen met de bespuiting goed worden geraakt. Spuit dus ook dieper in de plant.
• Herhaal de bespuiting 1 of 2 keer, steeds na ongeveer 12 dagen.
• Controleer regelmatig of er nog (nieuwe) rupsen zijn.
• Volg altijd de gebruiksaanwijzingen op het etiket op.

Controleer in de Bestrijdingsmiddelendatabank of uw bestrijdingsmiddel (nog steeds) is toegelaten op de Nederlandse markt.

Wat kan ik als vervanger gebruiken voor de Buxus?

Een gelijkwaardige vervanger voor de Buxus is moeilijk te vinden omdat een Buxus één van de traagste compacte groeiers is. De meeste vervangers voor de Buxus groeien over het algemeen iets harder. Let wel, door een goede snoei op de juiste tijd is van deze vervangers ook wat moois van te maken. Hierna volgen enkele soorten:

1. De Euonymus japonicus ‘Green Spire’ is op het moment de meest gebruikte plant als vervanger, heeft ook een mooi fijn glanzend groen blad. De takjes staan ook redelijk rechtop en zijn tijdens de groei makkelijk te snoeien.

UITVERKOCHT!!!


2. De Euonymus japonicus ‘Kathy’ heeft een zilverbont en groter blaadje. Kan ook heel strak gesnoeid worden.
3. De bonte Ilex-soorten zijn, mits deze bijtijds gesnoeid worden, ook heel goed te planten als een laag haagje.
4. De Taxus media ‘Hilli’ kunt u gebruiken voor een slanke haag. Dit is een variant die geen bes krijgt. De taxus heeft een helder groene kleur, zeker t.o.v. de Taxus baccata. Is ook vanaf eind maart tot eind augustus te snoeien.
5. De Taxus baccata heeft een wat bredere groeiwijze, maar kun u als plant door te snoeien heel goed in vorm brengen en houden. Deze Taxus heeft ook meer donkere naalden.
6. De Lonicera nitida ‘Maigrün’ heeft ook een heel mooi klein blaadje. Deze Lonicera groeit met wat langere scheuten die ook goed te snoeien zijn. Deze plant heeft een frisgroene bladkleur en biedt een sterk gewas.

Daarnaast zijn er nog meerdere soorten te gebruiken die als alternatief kunnen dienen. Zoals Euonymus ‘Emerald ’n Gold’, Euonymus Emerald Gaiety’ , Euonymus japonicus ‘Microphyllus’, etc.

De Ilex crenata ‘Dark Green’, waarover in de tuinprogramma’s op televisie veel over gesproken wordt als alternatief voor de Buxus vinden wij niet zo’n goed alternatief. Deze plant moet echt de juiste goede grond, de juiste waterdoorlatendheid en de juiste zuurgraad hebben om te kunnen groeien. Zeer gevoelig voor o.a. wortelrot.

De Plantenmarkt verkoopt nog steeds gezonde Buxus-planten. Maar volgens deskundigen wordt de Buxus steeds exclusiever en zeldzamer en kunt u deze alleen goed houden door deze planten voortdurend goed in de gaten te houden en zonodig te handelen!

 

Met vriendelijke groet,
De Plantenmarkt.


Terug naar de vorige pagina